Dawno tu nas nie było. W przestrzeni tej nie przebywaliśmy. Czasu tu upływającego nie odczuliśmy. Przestaliśmy przestrzegać praw tu rządzących. Nie wspominaliśmy zasad. Zapomnieliśmy języka w gębie.
A gdzie indziej czasoprzestrzeni przybyło. Światów ilość się zwiększyła. Alternatywność się pojawiła. Możliwość stała się możliwa.
To te byty, o których można mówić i te, które można sobie wyobrażać. Takie do uwierzenia i zażyczenia.
Światy możliwe są. Swoją nieskończonością otaczają jeden, jednoznaczny, faktyczny, nasz świat.
Proszę o uwagę, drodzy państwo, panie i panowie, chłopcy i dziewczęta!
Pojawiać się oto będą sposoby, na jakie rzeczy mogłyby być, jak rzeczy mogłyby wyglądać!
A Ty, którą sytuacje kontrfaktyczną wybierasz? Pierwszą? Drugą, czy trzecią? Hy?
To, że człowiek wyposażony jest w oczy, uszy, nos, usta i skórę, i to, że to za ich pomocą odbiera bodźce pochodzące ze świata, nikogo nie dziwi.
Proszę Państwa o zwrócenie uwagi na klarowność rysunku. O zmysłach można więc radzić racjonalnie.
Kwestia doświadczenia i poznania zmysłowego nie wywołuje najmniejszego poruszenia, choć dotyczy ono doświadczenia i poznania poprzez zmysły szyby. Nawet nie ma milimetrowego uniesienia małego palca ze stołu w geście zdziwienia, bo szybę można nawet posmakować - liżąc ją, a nawet usłyszeć - tłukąc ją. Dodajemy ze swojej strony, by nie wyjść na nic nie przekazujących, że szybę widzi i czuje każdy, jej smak i dźwięk przeznaczony jest jednak już tylko dla nielicznych.
To, że zwierzę widzi, słyszy, wącha, smakuje i czuje również niczyjego zdziwienia nie powoduje.
Uwagę Państwa winna zwrócić chaotyczność zauważalna na rysunku, możliwe, że wynikająca ze zwierzęcości zwierząt.
Nic nie dają nasze starania w zaistnieniu zwątpienia. Żonglowanie przykładami mówiącymi o tym, że świat zwierząt zależy od ich narządów zmysłów potwierdza jedynie ich przekonania. Kret jest ślepy, ale czuje i dotyka. Jego świat to zapach i dotyk. Wąż jest głuchy, ale odbiera informacje płynące ze świata swoim językiem. Dajemy za wygraną. Niczym nie zadziwiamy.
To, że roślina nie ma oczu, ale widzi barwę i rozpoznaje obecność światła wzbudza już lekkie oszołomienie. To, że roślina nie ma nosa, ale czuje zapachy wydzielane przez nią samą i przez inne rośliny rodzi wielkie zdumienie. To, że roślina nie ma skóry, ale odczuwa dotyk wprowadza prawdziwe osłupienie.
Uwaga Państwa powinna zostać przyciągnięta przez, widoczną na pierwszy rzut oka, bijącą z rysunku, a ukazaną za pomocą zieloności, konieczność odbierania bodźców ze świata przez rośliny.
Wygrywamy! Pełne zdziwienie i permanentne zwątpienie są wreszcie obecne. Brylujemy! Rośliny są w pełni świadome otaczającego je świata. Błyszczymy! Rośliny rozróżniają barwy, reagują na zapachy. Czują nasz dotyk i rozróżniają jego różne rodzaje. Wiedzą, gdzie jest góra, a gdzie dół. A! I mają pamięć. Tak, rośliny pamiętają przebyte choroby i to, że udało się im je zwalczyć.
Przesadziliśmy. Próbujemy się troszkę wycofać. Panuje zbyt cicha konsternacja.
Wymyślamy więc ćwiczenie: Zamknij oczy. Wyobraź sobie kolor czerwony. Teraz pomyśl o tym, że czerwień jest jak ogień, żar, ciepło i pali twoje stopy.
Udało się! Wróciliśmy do człowieka i jego zmysłów.
Tymi oto słowami Antoine de Saint-Exupery rozpoczyna swojego Małego Księcia:
" Kiedy miałem sześć lat, widziałem pewnego razu wspaniały obrazek w książce o dziewiczej dżungli pod tytułem Prawdziwe historie. Przedstawiał węża boa, który pożerał dzikie zwierzę. (...).
W książce było napisane: węże boa pożerają swój łup w całości, nie rozgryzając go. Następnie nie mogą się ruszać i śpią przez sześć miesięcy trawienia.
Rozmyślałem wówczas dużo o przygodach w dżungli i z kolei udało mi się narysować ołówkiem mój pierwszy rysunek. (...).
Pokazałem to arcydzieło dorosłym i zapytałem, czy się nie boją mojego rysunku.
Odpowiedzieli mi: Dlaczego mielibyśmy się bać kapelusz?
Mój rysunek nie przedstawiał kapelusza. Przedstawiał węża boa, który trawi słonia. Narysowałem wówczas wnętrze węża boa, aby dorośli mogli zrozumieć. Trzeba im zawsze wszystko wyjaśniać. (...).
Dorośli nigdy nie rozumieją niczego sami i dzieci są zmęczone wiecznym udzielaniem im wyjaśnień".
A dziecko-Antoine zrozumiał i nie chciał przestać rozumieć. Nie trzeba było jemu niczego wyjaśniać. Wszystko było jasne. Było takie proste, takie, jakie jest.
Rysunek numer 1 pozostawiony do sprawdzania dorosłego nigdy nie zawiódł. Nie zawiódł też dorosły. Dorosły zawsze widział kapelusz. Dorosły nigdy nie widział wnętrza węża boa trawiącego słonia.
Stan dzieciństwa, obecny w ciele i umyśle dorosłego Antoine, pozwala widzieć rzecz w całej jej okazałości. Zezwala patrzeć na rzecz i widzieć jej jestestwo. To wyższy poziom bycia, ten ponad golfem, brydżem, polityką i krawatem.
Nadrealne bycie to bardzo pojemny świat. Mieści w sobie rysunek baranka, asteroidę B 612, wulkany, baobaby, różę, Króla, zdanie Małego Księga, że "dorośli są bardzo dziwni", Zarozumialca, Pijaka, zwrot Małego Księcia, że "dorośli są stanowczo bardzo, bardzo dziwaczni", Biznesmena, frazę Małego Księcia, że "dorośli są rzeczywiście zdumiewający", latarnię i Latarnika, Geografa, węża, kwiat, górę, róże, lisa, Zwrotniczego, sprzedawcę sprzedającego pigułki gaszące pragnienie, studnię, podróż, poznanie, oswojenie, odpowiedzialność, przyjaźń, szczęście, płacz. Naprawdę wiele rzeczy tam jest.
By odnaleźć te rzeczy trzeba ich zechcieć poszukać.
By zacząć szukać, trzeba wiedzieć, co się chce znaleźć.
Antoine wie, że: " Tylko dzieci wiedzą, czego szukają".
Mały Książę potwierdza: " - Ludzie tłoczą się w ekspresach, ale zapomnieli już, czego szukają. - Dlatego też miotają się i kręcą w kółko...".
Mały Książę dorzuca: " - Nie warto... ".
My dodajemy od siebie: " Ci, wyżej wspomniani ludzie to dorośli".
Rzecz do udzielenia odpowiedzi na pytanie, co widzisz na rysunku numer 1:
Miłość jako przedmiot do służenia.
Miłość jako obiekt mający funkcję do spełnienia, zadanie do wykonania, rzecz do zrobienia.
Miłość w relacji z podmiotem lub podmiotami, przedmiotem lub przedmiotami.
Miłość w teorii aktów miłosnych.
Miłość w teorii implikatur, tzn. miłość z sensem dosłownym i niedosłownym, z kontekstem i bez kontekstu.
Miłość w teorii relewancji, tzn. kochaj podmiot/przedmiot, tyle, ile trzeba i jak trzeba, kochaj prawdziwie.
Miłość w teorii presupozycji, tzn. miłości można przypisać wartość logiczną, prawdę lub fałsz.
Miłość w teorii okazjonalności, tzn. miłość nie mająca stałego przyporządkowania do konkretnego podmiotu/przedmiotu.
Ćwiczenie 1. Obejrzyj film bez dźwięku. Powiedz, czy inaczej odbierasz film? Ćwiczenie 2. Do czego służy miłość? Podkreśl właściwą odpowiedź.
- do rzucania różnymi przedmiotami,
- do używania medykamentów,
- do śmiania się,
- do naprawiania przedmiotów,
- do całowania się,
- do spacerowania,
- do chodzenia na karuzelę,
- do robienia zdjęć,
- do płakania,
- do kupowania kwiatów,
- do wynoszenia przedmiotów z domu,
- do odczuwania ogromnego smutku,
- do jeżdżenia na rowerze,
- do bycia samotnym,
- do posiadania myśli samobójczych,
- do zakochiwania się,
- do wracania do siebie,
- do zatrzymywania samochodów,
- do biegania,
- do nieistnienia świata. Ćwiczenie 3. Zaznacz właściwą odpowiedź. Akt miłosny najbardziej cechuje się :
- przedstawieniem samej miłości,
- wywarciem nacisku na podmiot/przedmiot i wpłynięciem na jego zachowanie,
- podjęciem działania lub zobowiązania,
- wyrażeniem stanów emocjonalnych,
- stworzeniem nowego stanu rzeczy. Ćwiczenie 4. W 5 zdaniach napisz w jakich sytuacyjnych i społecznych warunkach funkcjonuje miłość?
Przykład:
- Kiedy podmiot 1 i podmiot 2/ większa liczba podmiotów chce być w miłości.
- Kiedy podmioty są fotogeniczne.
- Kiedy podmioty istnieją tak dla siebie, że nie istnieje dla nich świat.
- Kiedy podmioty lubią płakać.
- Kiedy warunki materialne podmiotów są tak dobre, że pozwalają na zakup kwiatów/kina/czekoladek .
Ćwiczenie 5 (dla chętnych). Napisz rozprawkę na temat: " Używanie, a użyteczność miłości".
Pomoc:
Za Słownikiem j. polskiego:
użyć - używać (czasownik):
" zastosować coś jako środek, narzędzie",
" skorzystać z czyichś usług, z czyjejś pomocy",
" wziąć coś jako lekarstwo, używkę; zastosować coś jako przyprawę, kosmetyk",
" zrobić z czegoś użytek",
" doświadczyć czegoś przyjemnego".
użyteczność (rzeczownik):
" cecha tego, co jest użyteczne",
" korzystanie z czegoś".
użyteczny (przymiotnik):
" przynoszący pożytek, potrzebny do czegoś",
" pomagający komuś w czymś".
Oto, co lubi i to, za czym nie przepada ona, francuska filozofka, piękna i mądra Simone de Beauvoir.
Długowłosa i długonoga,
wąska w tali, o ustach czerwonych i oczach zielonych, w koku, w baletkach, damskiej
bluzce i czarnej spódnicy, z torebką w dłoni, kolczykach w uszach i pierścionkiem na palcu jest.
Ona. Kobieta. Racjonalna do szpiku kości. Rozsądna z wyrazu twarzy. Dla jednych
posągowa, przez drugich pogardzana. Oddana pisarstwu, niepodległa nikomu, zależna od jednego. Lubi
siebie, ale nie lubi swojej płci. Lubi życie kobiety, kokieterię i flirt, wino i papierosy. Nie lubi życia kobiety, prania skarpetek i prasowania koszul,
małżeństwa i macierzyństwa. Lubi Café de
Flore, Paryż, Francję, dźwięk pióra piszącego na papierze, siebie w
ferworze intelektualnej walki na słowa. Nie lubi oceny moralnej, konwenansów, ironicznych
uśmieszków, podpierania z milczeniem i z ciszą ściany. Wyśmiewa tych wszystkich
oburzonych, tych najgłośniej krzyczących na wiecach i tych szepczących za plecami.
Lubi czekające na nią, nauczycielkę filozofii, uczennice. Nie lubi czyhających na
nią, kobietę, mężczyzn. Lubi politykę, a nie lubi tłumów. Lubi widok z domu na
cmentarz, a nie lubi widoku nędzy i rozpaczy. Lubi stan „ poza dobrem i złem”,
nie lubi sytuacji „ trzeba, należy, wypada”. Lubi i nie lubi marksizm i
komunizm, feminizm i socjalizm. To, co lubi ponad wszystko to egzystencja. Ta
ogólna i ta szczególna, w całości i w jednostce. Ta bez natury i ta bez istoty.
Wielbi jej wolność, szanuje jej wybór. Czci zmianę Ja, wokół Ja i przez Ja. Ja
pomiędzy komunizmem a kapitalizmem, Ja podczas rewolucji i Ja w pokoju. To,
czego nie lubi naprawdę to egzystencja. Nie znosi jej zniewolenia. Nie rozumie
niewoli ciała. Nienawidzi więzów duszy. To, co lubi i to, czego lubi Simone de
Beauvoir to Ja. Dzieciństwo, dorosłość, starość Ja. Jego radość i smutek. Zazdrość
i przebaczenie. Wzloty i upadki. Szczęście i nieszczęście. Szepty i krzyki. Samotność
i bycie w relacji. Konieczność i przypadkowość. Byt i nicość.
Inaugurujemy nowy cykl: To, co lubią i to, czego nie lubią filozofki i filozofowie.
Hmm... Ciekawe kto będzie tym pierwszym?
Wyobraź sobie staruszka,
z białymi włosami, z długą białą brodą. To taka broda, która leży na podłodze,
obok nóg, kiedy siedzi się na krześle przy biurku. Staruszek, oprócz brody
mówiącej wiele o jego wieku, ma też oczy to pokazujące. Takie błyszczące. Takie
wiele widzące i wiele wiedzące. I ubrania ma staruszka, ubrania nie z tej
epoki. I nie ma ani telewizora, ani telefonu, ani samochodu. Do kina też nie
chodzi, a to wielki wynalazek jego czasów. Kina nie znosi. Słucha radia. I ma książki.
Mnóstwo książek. Setki, tysiące, miliony. Czyta godzinami, całymi dniami i
nocami. Ma tak ogromny głód czytelniczy, że w myślach modli się od boga lektury
o jego zaspokojenie. Bóg odpowiada i mówi przekornie: „ Jedz, jedz, jedz, aż pękniesz!”.
Staruszek ten to Gaston Bachelard. Filozof z krwi i kości, rodem z końcówki XIX
i początku XX wiecznej Francji, mający i rozum, i serce. Ten rozum i to serce
kłócą się w jego ciele bez ustanku. Jedno ciągnie do słów, drugie do obrazów.
Jedno myśli, drugie słucha. Pierwsze wie, drugie czuje. Biedny ten Gaston, taki
rozdarty… To, co lubi Gaston to stare domy. Mieszkaniami i apartamentami
gardzi. Mówi, że nie mają one duszy. Są na nią za ciasne, zbyt wąskie. Dom ma
piwnice, ma też strych. Dusza ma się więc gdzie wyciągnąć. Człowiek zamieszkujący
taki dom może pójść w górę, ale i zejść w dół. Wspina się na strych, a czasem
schodzi do piwnicy. Na jednym szuka marzeń, w drugim odgrzebuje wspomnienia. Natknąć
się może, tak chodząc, na kufry. Kufry to kolejny dla filozofa przedmiot do
lubienia. Kufry zawsze zamknięte na klucz. Kufry skrywające w sobie i chroniące
tajemnice. Natrafić tam też można na miniatury. Te światy zamknięte w maleńkich
rzeczach. I lubi też kąty. Wszystkie. Te jasne i te ciemne. Te czyste i te
brudne. Małe i duże. Nieważne jakie. Ważne, że do kąta należące. Są też słowa,
które lubi Gaston. Są to: przycupnąć, przykucnąć, wewnątrz i na zewnątrz. Lubi
też boga wina Dionizosa, winorośl i wino. Pnącza, zieloność pomieszaną z purpurą,
ich zapach, ich smak. To, czego nie lubi naprawdę to trwanie, bo trwania nie
ma. Jest tylko chwila, moment, punkt. Ten, tu, teraz. Kiedy czytasz te słowa,
to myślisz pewnie obrazami. Zjawiają się na chwilę w twojej głowie. Może je
widzisz, może słyszysz, może czujesz. Nieważne. One są. Byt obrazów. Jego Gaston
wprost ubóstwia.
Południa pewnego, razu jednego, na trawie zielonej, pod niebieskim niebem, w pełni słońca, w wolności pełnej, przy Wolnej Szkole Stacja Brochów, z Fundacją Swoją Drogą, bez przymusu pytaliśmy o nieszczęście, bez zadęcia rysowaliśmy szczęście.
Co to były za historie! Jakie to były obrazy!
Nieszczęście nie szło w parze z obrazem. Nie trzymali się za ręce. Stronili wręcz od siebie. Może obawiano się, że narysowane zaistnieje? Nazwane już zostało. Ubrane w słowa straszyło. Powstały, więc same obrazy szczęśliwości. Szczęście biło z obrazów. Zobrazowane szczęście istnieje.
Szczęście to:
- ryba skacząca do wody,
- ślimak zjadający owady,
- kacza rodzina w stawie,
- kwiaty w wazonie,
- łąka pełna kwiatów,
- góry, woda i latawiec,
- zapach świata po burzy,
- tęcza,
- Ja,
- drugi człowiek.
Przez przeciwieństwo, nieszczęście to zaprzeczenie szczęścia, a zatem: ryba nie skacząca do wody, ślimak nie zjadający owadów, kacza rodzina nie w stawie, brak kwiatów w wazonie, łąka bez kwiatów, brak gór, wody i latawca, brak zapachu świata po burzy, brak tęczy, nie-Ja, brak drugiego człowieka.
Samo szczęście i nieszczęście, w obrazie i w słowie.
